بیماری ها

علت تشنج و صرع چیست؟

Causes of seizure and epilepsy

صرع یک ​​بیماری مزمن مغزی است که با تشنج های مکرر مشخص می شود. تشنج معمولاً به عنوان یک تغییر ناگهانی و گذرا در رفتار و هشیاری تعریف می شود که علت اصلی تشنج تغییر موقت در عملکرد الکتریکی مغز بروز می کند. به طور طبیعی، مغز به طور مداوم پالس های الکتریکی ظریفی با یک الگوی منظم تولید می کند که این پالس ها در شبکه پیچیده نورون ها در سراسر مغز حرکت می کنند و با واسطه پیام رسان های شیمیایی، فرامین مغز را به بدن می رسانند. در جریان یک حمله تشنجی، فعالیت الکتریکی مغز به طور غیرطبیعی افزایش یافته و نامتعادل می شود و در نتیجه برای مدت کوتاهی بر هوشیاری، حرکات یا احساسات فرد تأثیر می گذارد.

مطابق تعریف، تشنج یک علامت است اما صرع یک بیماری مزمن است که معمولاً پس از اینکه فرد حداقل دو تشنج تحریک نشده (غیر برانگیخته) داشته باشد تشخیص داده می شود، به این معنا که تشنج ناشی از عوامل بالقوه درمان پذیر یا قابل اجتناب نظیر ترک الکل یا قند خون بسیار پایین نباشد.

علت صرع چیست؟

علت بروز صرع بسته به سن افراد متفاوت است. در برخی افراد که علت مشخصی برای صرع یافت نمی شود احتمالا زمینه ژنتیکی وجود دارد. اما در کل، در هر محدوده سنی علت حدود نیمی از موارد صرع ناشناخته است.

  • برخی از افراد بدون علت شناخته شده صرع ممکن است به یک فرم ژنتیکی صرع مبتلا باشند. اختلال در عملکرد یک یا چند ژن ممکن است باعث بروز صرع شوند. در واقع، رابطه بین ژن ها و صرع می تواند بسیار پیچیده باشد و آزمایش ژنتیکی هنوز برای بسیاری از اشکال صرع در دسترس نیست.
  • حدود ۳ نفر از هر ۱۰ فرد مبتلا به صرع دچار تغییرات غیرطبیعی در ساختار مغز خود هستند که کانون فعالیت الکتریکی غیرطبیعی و تشنج می باشد.
  • برخی از نوزادان ممکن است با تغییر ساختاری در ناحیه ای از مغز به دنیا بیایند که باعث تشنج می شود.
  • از هر ۱۰ کودک مبتلا به اختلال طیف اوتیسم، ۳ نفر ممکن است دچار تشنج شوند. علت دقیق بروز صرع در اوتیسم هنوز مشخص نیست.
  • عفونت های مغزی نیز از علل شایع صرع هستند. عفونت‌های اولیه با دارو درمان می‌شوند اما عفونت می‌تواند زخم‌هایی بر روی مغز به جا بگذارد که بعدها باعث بروز تشنج ‌شود.
  • ضربه به سر و آسیب مغزی ناشی از آن نیز از علل شایع بروز صرع در کشور ما است. افراد در هر سنی ممکن است دچار آسیب های سر شوند، اگرچه آسیب های شدید سر اغلب در بزرگسالان جوان اتفاق می افتد.
  • در میانسالی، سکته‌های مغزی، تومورها و آسیب‌های سر از مهمترین علت های بروز صرع هستند.  
  • در افراد بالای ۶۵ سال، سکته مغزی شایع ترین علت شروع صرع است. سایر بیماری های تحلیل برنده ساختار و عملکرد مغز مانند بیماری آلزایمر نیز از علل مهم بروز تشنج در سالمندی است.

دلایل شایع تشنج بر اساس سن کدامند؟

علت تشنج در در نوزادان

  • ناهنجاری های ساختاری مغز
  • کمبود اکسیژن در هنگام تولد (هیپوکسی)
  • سطوح پایین قند خون، کلسیم خون، منیزیم خون یا سایر مشکلات مربوط به الکترولیت های سرم
  • اختلالات مادرزادی متابولیسم
  • خونریزی داخل جمجمه ای
  • مصرف مواد و دارو توسط مادر

علت تشنج در شیرخواران و کودکان

  • تب (تشنج ناشی از تب)
  • تومور مغزی (به ندرت)
  • عفونت ها

علت تشنج در جوانان و بزرگسالان

  • بیماری های مادرزادی (سندرم داون، سندرم آنجلمن، توبروس اسکلروز و نوروفیبروماتوز)
  • عوامل ژنتیکی
  • بیماری های مغزی پیشرونده (انسفالوپاتی ها)
  • ضربه به سر

علت تشنج در سالمندان

  • سکته
  • بیماری آلزایمر
  • ضربه به سر

قابل ذکر است که در افراد مبتلا به صرع، تشنج ها می توانند به دنبال مواجهه با یک سری محرک ها (trigger) بروز کنند؛ این محرک ها علت بروز صرع نیستند و فقط تحریک کننده آن محسوب می شوند، مانند: 

  • استرس
  • کم خوابی یا خستگی
  • مصرف ناکافی غذا
  • مصرف الکل یا سوء مصرف مواد مخدر
  • عدم مصرف داروهای ضد تشنج تجویز شده

نکات کلیدی درباره علل بروز تشنج و صرع

  • علت صرع بسته به سن بیمار متفاوت است.
  • بسیاری از بیمارانی که علت مشخصی برای صرع در آنها پیدا نمی شود، ممکن است به فرم ژنتیکی صرع مبتلا باشند.
  • یک سوم کودکان مبتلا به اختلال طیف اوتیسم ممکن است تشنج داشته باشند.
  • عفونت های مغزی نیز از علل شایع صرع هستند.
  • شروع حملات تشنج در افراد بالای ۶۵ سال شایع است.
  • سکته مغزی یکی از شایع ترین علل تشنج در سالمندان است.

میانگین امتیازات 5 / 5. تعداد امتیازات 33

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا